Choáng ngợp trước sự hấp dẫn của nghề marketing, bị thu hút bởi sự bận rộn trong nghề event, mơ ước về những “viễn cảnh” đẹp của nghề báo… không ít người trẻ đang xông pha vào những nghề nghiệp đang được xem là “hot”, là thời thượng, với những ảo tưởng đẹp.

Những ảo mộng về nghề nghiệp

Làm hồ sơ thi đại học, thấy bạn bè kháo nhau ngành này đang “hot”, nghề kia đang thời thượng để đăng kí, Hằng cũng “hồn nhiên” nghe ngóng thông tin và quyết định sẽ đầu quân cho khoa Marketing Đại học kinh tế quốc dân chỉ vì “em thấy các bạn bảo ngành này đang là sự lựa chọn hàng đầu của giới trẻ, môi trường làm việc năng động và cá tính”.

Năm cấp hai, Nga ước mơ trở thành một nhà thiết kế thời trang vì cô có ít tài vẽ vời. Lên cấp ba, Nga thấy mình nên chuyển hướng trở thành một nhà báo vì làm nghề báo “nhìn rất oai, được mọi người coi trọng, trên người lúc nào cũng máy này máy nọ, lại được đi đây đó, hiểu biết rộng, tiếp xúc nhiều, mức thu nhập cũng thuộc hàng “khủng long”.

Sắp sửa thi đại học, lại nghe tivi, báo đài thấy ngành PR đang là một xu hướng lựa chọn mới của những người trẻ muốn thả sức sáng tạo, Nga gấp gáp đăng kí gấp vào khoa PR của Học viện báo chí tuyên truyền dù cô chẳng hiểu thực sự PR là cái gì và cô có khả năng theo đuổi ngành học đó hay không?

Những người trẻ như Hằng và Nga là đại diện chung cho tầng lớp chạy theo nghề, chọn theo trường vì “mốt”. Hóa ra, không ít người lại đánh cược tương lai của mình chỉ vì những đam mê nhất thời, những hiểu biết mù mờ và cả những ảo tưởng về nghề nghiệp đến vậy. Vô hình chung, họ tự biến mình thành những kẻ chạy theo “thời trang nghề nghiệp” một cách không định hướng, miễn là sau này học xong ra trường, mình có mác nhân viên ngành này ngành nọ, thế đã đủ sướng và tự hào rồi.

… Và chết chìm

Thực tế là ảo tưởng về những nghề “hot” có một tương lai sáng lạn đang đeo bám và trở thành căn bệnh của học sinh cấp ba trước ngưỡng cửa đại học. Vậy nên, “học nghề à?” chưa bao giờ là sự lựa chọn đầu tiên của đa số học sinh cũng như các bậc phụ huynh vì tâm lý “làm thầy vẫn hơn làm thợ”; thi vào trường đại học, cũng bỏ qua những trường nhàn nhàn, ít tiếng tăm để lao đầu vào những trường danh tiếng cỡ bự để “nở mày nở mặt”; chọn ngành, cũng phải điểm mặt đặt tên những ngành có khả năng ăn nên làm ra, những ngành mới mẻ, nghe tên Tây một tí như PG, marketing, events, PR …

Hằng may mắn đỗ vào khoa Marketing nhưng niềm vui đỗ đạt nhanh chóng bị vụt tắt bởi hóa ra ngành nghề mà cô đeo đuổi chẳng thích hợp với tố chất của Hằng chút nào. Những ngày lên lớp dần trở thành trách nhiệm. Hằng chán học, kêu than với bạn bè thì đứa nào cũng bảo “Ai vào đại học mà chẳng kêu chán, cố lấy tấm bằng mà ra trường, cũng có mấy ai làm đúng ngành nghề đào tạo đâu”. Thế là Hằng cắm đầu học cho xong cái bằng.

Nga cũng chằng khác gì Hằng, chán chường vì lỡ chọn trường theo “mốt”. Thi lại đại học thì chẳng đủ can đảm mà cứ cố gắn mình với cái ngành này, Nga thấy tương lai mình mù mịt quá. Nghề PR hóa ra khó khăn và nhiều thử thách hơn Nga nghĩ.

Tiêu chí để đáng giá nghề “hot” là cơ hội việc làm lớn, nhu cầu của xã hội nhiều và triển vọng phát triển nhưng không phải với bất cứ ai lao vào nghề thời thượng cũng thành công như mong muốn. Người trẻ dường như vẫn thiếu một định hướng đầy đủ và hoàn thiện cho sự lựa chọn nghề nghiệp của mình.

Theo thống kê của Khoa Chế biến món ăn - Trường CĐ Du lịch Hà Nội, hiện mỗi năm trường đào tạo khoảng 2.000 học sinh chuyên về nấu bếp và gần như 100% có việc làm ổn định với thu nhập tương đối cao.



Trong khi hàng loạt các khách sạn, nhà hàng mở ra đều cần tuyển đầu bếp và các dịch vụ phục vụ tại nhà cũng cần đến những đầu bếp có nghề. Để đáp ứng nhu cầu, các trường chuyên về đào tạo nấu ăn cũng đã mở thêm nhiều lớp hơn, thu hút một lượng học viên lớn hơn. Tuy nhiên, trường lớp chỉ là nơi khởi đầu để họ bắt đầu nghề nghiệp.

Theo nhiều người trong ngành cho biết, trên thực tế, có rất nhiều đầu bếp giỏi, nổi tiếng trong nghề không phải vì bằng cấp mà chỉ từ cơ duyên, ý chí phấn đấu không ngừng và trái tim đam mê với nghề. Họ thường bắt đầu bằng công việc phụ bếp (nhặt rau, rửa bát...) trong nhà hàng, chăm chỉ học hỏi và tích lũy kinh nghiệm.

Với các khách sạn lớn, yêu cầu cũng chỉ là biết nghề, thêm nữa là vốn ngoại ngữ. Từ đó, các khách sạn sẽ có sự đào tạo thêm để đáp ứng nhu cầu. Qua một năm làm phụ bếp, nếu chăm chỉ học tập, thực hành để chứng tỏ tay nghề, người lao động sẽ được phụ trách chính

Theo ông Trịnh Cao Khải, Trưởng khoa Quản trị - Chế biến món ăn (trường CĐ Du lịch Hà Nội), nghề này có tính ổn định, tuổi thọ cao, càng làm việc nhiều thì giá trị nghề nghiệp càng cao. So với nhiều ngành nghề khác, mức thu nhập cũng khá, hơn nữa, nhân viên theo nghề này thường được ăn uống tại nhà hàng.

Theo một số khách sạn, nhà hàng lớn ở Hà Nội, thị trường lao động luôn có nhu cầu tuyển nhân viên bếp do đó cơ hội cho những người theo học nghề này rất lớn. Ngoài ra, hiện nhu cầu xuất khẩu lao động ngành nghề này cũng đang có xu hướng tăng, nhất là từ khi một số nước Trung Đông và nhiều Việt kiều ở nước ngoài mở nhà hàng có nhu cầu thuê người Việt làm việc.

Bản thân những người đang theo nghề cũng thừa nhận: Đây là một trong những ngành học viên học xong dễ và nhanh kiếm được việc làm nhất.

Thật là oách khi tay rút điện thoại, nói tiếng Anh như gió và xưng danh:”Tôi là một PR”. Không chỉ dành cho sinh viên ngành báo chí, dù học kinh tế hay văn hoá, tài chính hay du lịch… miễn là yêu thích thử thách và muốn khám phá sức sáng tạo của chính mình, bạn có thể là một PR.


PR – nghề tiềm năng

Trong bối cảnh kinh tế cạnh tranh sôi động như ngày nay, hàng trăm, hàng ngàn doanh nghiệp phải liên tục đưa ra những chiến lược makerting nhằm năng cao thị phần trên thị trường và khảng định thương hiệu của mình. Chính vì vậy, hoạt động Marketing mà trong đó tiêu biểu là PR ngày càng được đề cao. Thậm chí, với một số ngành cần nhiều hoạt động PR mà không cần thông qua một cơ quan dịch vụ PR khác, bộ phận PR đóng một vai trò độc lập. PR còn giữ vai trò rất quan trọng trong việc xây dựng và quảng bá thương hiệu. Trong hoạt động xúc tiến thương mại, nhân viên PR giúp công ty truyền tải các thông điệp đến khách hàng mục tiêu của họ, giúp sản phẩm đi vào nhận thức của khách hàng.

Làm nghề PR, bạn được đặt mình trong một hệ thống những con người năng động, sáng tạo, luôn luôn mới mẻ với những cơ hội và đôi khi là thách thức mới. Bởi vậy, công việc này rất phù hợp với giới trẻ, mà độ tuổi lý tưởng nhất nằm trong khoảng 27-35 tuổi. Mức lương của nhân viên PR khá hấp dẫn. Khảo sát qua thu nhập của nhiều nhân viên PR cho thấy, mức của người thấp nhất cũng là 200 USD. Có những người mỗi tháng lãnh trọn trên 1.000 USD. Chuyên viên PR làm việc trong bộ phận PR, tuyên truyền, quảng cáo hoặc thông tin báo chí của các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức chính phủ và phi chính phủ, các Bộ, ban ngành v.v...

Vậy, PR là gì?

Lâu nay, nhiều người vẫn nghĩ PR chỉ gói gọn là quan hệ báo chí, tổ chức sự kiện, giải quyết khủng hoảng. Thậm chí, nhiều doanh nghiệp còn đánh đồng công việc của PR với các sự vụ lặt vặt như in ấn, viết thông cáo báo chí... Hay PR chỉ là quảng cáo hoặc là giao tế nhân sự. Đó là cách nhìn nhận chưa chính xác.
PR (viết tắt của Public Relations - tạm gọi là Quan hệ công chúng) có thể hiểu là những nỗ lực một cách có kế hoạch, tổ chức của một cá nhân hoặc tập thể nhằm thiết lập và duy trì, phát triển những mối quan hệ có lợi với đông đảo công chúng của nó.
Cơ sở chủ yếu của hoạt động PR là cung cấp thông tin cho công chúng, xây dựng thông tin hai chiều giữa công chúng và tổ chức, cá nhân, tạo nên sự hiểu biết và ủng hộ của công chúng. Hoạt động PR gắn bó chặt chẽ với các phương tiện truyền thông đại chúng.
Công việc chính của nhân viên PR
- Lập kế hoạch, chương trình hoạt động cho tổ chức, cá nhân: đó có thể là một chiến dịch thông tin nội bộ trong tổ chức, một chiến dịch truyền thông, tài trợ, quảng bá hình ảnh v.v...

- Trên cơ sở phân tích những thách thức và cơ hội, xác định mục tiêu cụ thể, người làm PR đề xuất và lập kế hoạch hoạt động, sau đó đánh giá hiệu quả của kế hoạch ấy.

Với một kế hoạch rõ ràng và chi tiết, công việc tiếp theo của chuyên viên PR là:
- Soạn thảo và biên tập thông cáo báo chí, tài liệu báo chí, báo cáo dành cho cổ đông, báo cáo thường niên, bản tin nội bộ v.v...
- Thiết kế và sản xuất những cuốn niên giám, các bản báo cáo, phim tài liệu, các chương trình truyền thông đa phương tiện v.v...
- Quan hệ với giới truyền thông, cung cấp thông tin cho báo chí, đồng thời theo dõi và xử lý thông tin báo chí thông qua các hoạt động họp báo, phát thông cáo báo chí v.v...
- Sắp xếp những cuộc phỏng vấn trên các phương tiện truyền thông, chuẩn bị các bài diễn thuyết, là người phát ngôn cho tổ chức của mình v.v...
- Tổ chức các sự kiện như: các buổi hội nghị, triển lãm, những lễ kỉ niệm, cuộc thi, giải thưởng nhằm thu hút công chúng, tạo dựng hình ảnh về tổ chức.
- Nghiên cứu, đánh giá về các kế hoạch, chương trình, hoạt động sau khi thực hiện để rút kinh nghiệm.

Tại sao số lượng doanh nghiệp mới ồ ạt xuất hiện nhưng chẳng trụ lại bao lâu trên thị trường?

Phải chăng họ không có kỹ năng làm chủ cho công ty riêng của mình- dù phần lớn trong số họ đã có những kinh nghiệm làm việc tại những công ty khác.

Em thấy làm nghề design chủ yếu làm việc độc lập, họ sống cùng với tác phẩm nghệ thuật của mình, nếu như thế thì chắc là họ làm việc độc lập nhiều hơn đúng không ạ? Như thế chả phải ngềh này thích hợp mới những người ko thích gò bó trong môi trường công sở sao? Không biết là làm design dạng freelance thì có thu nhập cao hơn làm trong 1 công ty hẳn hoi hay sao á?

Mình tốt nghiệp ngành CNTT của 1 trường ĐH, tính học văn bằng 2 ngành Xây dưng DD và Công nghiệp, lý do mình chọn ngành này là vì nghĩ mình không thể cứ làm việc ở 1 ví trí lập trình viên, tester mãi thế này được và một phần mình thích thiết kế nhưng lại ko có khiếu về thẩm mĩ nên không thể chọn đồ họa được..
nhưng mình băn khoăn mãi về nghề này,ra trường mình sẽ làm những công việc gì khi chọn ngành này nhỉ, liệu có hợp với mình không, một đứa con gái đang làm việc trong môi trường CNTT...?
Mong các bạn cho mình lời khuyên để mình có thể định hướng đúng con đường mình chọn...

Tình hình là các doanh nghiệp hiện nay vẫn đều đặn đưa ra nhu cầu tuyển dụng nhưng khi tuyển vào được rồi họ lại chê bai khả năng làm việc của người lao động. Tại sao tình hình thất nghiệp vẫn diễn ra và nhà tuyển dụng vẫn không tuyển được người phù hợp? Chẳng lẽ nhân lực của nước ta quá yếu hay người có khả năng làm việc không nhiều?

Nhiều sinh viên hiện này rất sợ viết những loại văn bản hành chính. Ngay cả đơn xin việc và sơ yếu lý lịch (CV) giúp mở ra những cánh cửa nghề nghiệp cũng không được SV chú trọng nhiều. Họ không tôn trọng nhà tuyển dụng hay họ chưa được đào tạo trong trường ĐH?

Mặc cho nền kinh tế thế giới đang trong thời kí suy thoái, Công nghệ thông tin vẫn là ngành nhiều tiềm năng phát triển. Ngày càng có nhiều người cho rằng : Máy tính và công nghệ thông tin là một trong bảy kì quan của thế giới hiện đại. Bạn đã sẵn sàng khám phá kì quan này hay chưa?

Em thấy có rất nhiều người không may mắn khi gặp hướng nghiệp. Họ đã từng “lều chõng” mà vẫn cứ thi rớt. Nếu tốt nghiệp ra trường cũng bơ vơ tìm việc nhưng hành nghề một thời gian lại bỏ cuộc. Khi thấy lận đận, họ không còn tin vào chính mình nữa. Vậy, có lẽ vận may đã đóng một vai trò quan trọng trong hướng nghiệp? Ngược lại với vận may là xui xẻo, phải chăng nó có thể đạp đổ cả sự nghiệp và triệt tiêu cả chí hướng?